Jerzy Szczudlik- epopeja Banku Handlowego

Pięć lat czekam na książkę poświęconą działaniom wywiadu w biznesie i nie mogę się doczekać. Rozumiem, że właściciel wydawnictwa miał wiele obowiązków związanych ze startem w wyborach parlamentarnych, ale firmą przecież kierują synowie.

Tymczasem polecam uwadze Czytelników osobę poety- Jerzego Szczudlika. Poeta jest osobą wszelakich talentów, do których należą finanse i początkowo proza. W tym miejscu dziękuję bohaterowi tekstu za podjęcie korespondencji i współpracę przy jego powstawaniu (przecież mógł mi napisać jak pseudoprawicówka: bzdury). Natomiast Jerzy Szczudlik grzecznie wyjaśnił, że nie czuje się osobowym źródłem informacji SB, a po prostu udzielał wskazówek zagubionemu w świecie finansów (i zagubionemu na korytarzu BH) oficerowi. Bardzo wyraźnie podkreślił, wręcz kategorycznie, że nie miał żadnych związków z aferą FOZZ, czyli właśnie związków z wywiadem (wywiadami), a amatorskie wypociny na ten temat pojawiły się w sieci.

Zwracam także uwagę na opisany niżej konflikt Grzegorza Żemka ze Stanisławem Zdzitowieckim, uznając relację „Jedi” za wiarygodną. Natomiast dotychczas mogli Państwo znać sprawę wycinkowo z powieści „Długie ramię Moskwy”, gdzie opisano wydarzenia dwa lata późniejsze- próbę nawiązania współpracy przez Zdzitowieckiego. Myślę, że takie wycinkowe potraktowanie sprawy pasowało autorowi do opisywania służb PRL jako monolitu. Dość wspomnieć, że istnieje Notatka służbowa o wizycie oficera WSW w Banku Handlowym z prośbą (wręcz żebrał) o niezwalnianie Żemka z pracy. Tak to właśnie wyglądała „współpraca” Zdzitowieckiego z Żemkiem (i wszechwładza służb w PRL).

Przejdźmy jednak do dziejów BH. Wg zachowanych zapisów ewidencyjnych Służby Bezpieczeństwa Jerzy Szczudlik został zarejestrowany w charakterze konsultanta ps. „Jedi” od 26.06.1986 do 16.02.1990 r. „Psy spaliły” teczkę, ale twórczość prozą należy odtworzyć z innych źródeł „literackich”:

– k. 18 Notatka służbowa, Warszawa 15.04.1987 r., Tajne spec. zn., Egz. poj.

W dniu 1987.04.14 odbyłem spotkanie z kons. ps. „Jedi”, w trakcie którego uzyskałem informacje dot. działalności kredytowej Banku Handlowego Internationale w Luxemburgu.

W trakcie spotkania źródło przekazało, co następuje:

    Delegacja Departamentu Rachunkowości BH największe nieprawidłowości stwierdziła na odcinku działalności kredytowej. Począwszy od 1983 r. stale rosną należności kredytowe od niebankowych  dłużników (przedsiębiorstw i osób prywatnych). Przykładowo w roku 1986 stany należności od niebankowych dłużników przewyższały o 90,08% analogiczne dane z 1985 r. Niezależnie od powyższego rośnie nie tylko ekspozycja, ale i koncentracja ryzyka kredytowego, ponieważ nie tylko rośnie wolumen, ale i liczby bezwzględne udzielanych kredytów.

            Paradoksem jest jednak fakt, że zwiększeniu liczby kredytów towarzyszy zupełny brak ich szczegółowej ewidencji. W praktyce więc Bank Handlowy Internationale w Luxemburgu nie prowadzi szczegółowej ewidencji udzielonych kredytów!!!!! Można więc hipotetycznie założyć, że został udzielony kredyt jakiejś osobie i nie został on spłacony!!! (dokumentacji brak – a ewidencja udzielonych kredytów nie jest prowadzona)

            Również sama polityka kredytowa Banku budzi poważne zastrzeżenia. Stosowanie preferencyjnych stawek kredytowych – różne oprocentowanie dla różnych odbiorców – jest wyrazem elastycznej polityki Banku. W praktyce jednak trudno się dopatruje prawidłowości w kosztach kredytu, a więcej jest zwykłej przypadkowości.

            Szczególnie duże wątpliwości wzbudziło wśród kontrolujących dwa kredyty:

  • kredyt udzielony ob. RFN BRINKMAN
  • kredyt udzielony firmie Jones and Lamson.

ad 1

W roku 1985 ówczesny Dyrektor Banku Handlowego Internationale w Luxemburgu Hunsdorf udzielił ob. RFN Brinkman kredytu w wysokości 150 tys. DM. Wymieniona wykorzystała – na szczęście! – tylko 50 tys. DM. Największe zastrzeżenia budzą jednak okoliczności, w jakich został on udzielony.

            Pani Brinkman zadzwoniła do Dyrektora Hunsdorfa i poinformowała go, że ma u siebie kontrolę z urzędu finansowego i kłopoty finansowe. Dlatego prosi go (telefonicznie) o szybką pożyczkę. Dyrektor Hunsdorf udzielił zgody (również telefonicznie!!!), stawiając natychmiast do jej dyspozycji – bez żadnych zabezpieczeń kwotę 50 tys. DM, które pani Brinkman tego samego dnia pobrała.

            W kilka tygodni później Brinkman ogłosiła niewypłacalność.

            Z kwoty 50 000 DM BHJ odzyskał – w wyniku procesu sądowego – 36 000 DM. Tak więc 14.000 DM pozostaje ewidentną stratą dla Banku Handlowego Internationale w Luxemburgu. Z odzyskanych 36 tys. DM BHJ ponad 30 tys. wydał na koszty sądowe (apelacje, adwokaci) tak więc rzeczywista strata jest znacznie większa. W styczniu 1986 r. BHJ utworzył rezerwę finansową na udzielony kredyt, a w grudniu 1986 r. spisał go na straty, nie informując o tym Rady Nadzorczej BHJ.

            Wątpliwości źródła budzi fakt:

– Jak można udzielić kredytu na telefon?

– Jak można udzielić kredytu bez zabezpieczenia?

– Dlaczego podjęto decyzję o umorzeniu bez informowania Centrali w W-wie?

– Dlaczego w procesie nie brali udziału radcowie prawni z BH bądź PKO SA w W-wie? (znaczna obniżka kosztów sądowych?).

ad 2

Bank Handlowy Internationale w Luxemburgu udzielił kredytu w kwocie 35,5 mln Flux /ponad 900 tys. USD/ belgijskiej firmie Jones and Lamson, która w kilka miesięcy później ogłosiła upadłość. Powyższy kredyt został udzielony w związku z realizacją zawartego przez Metalexport kontraktu na dostawy 5 maszyn do gwintowania rur wiertniczych dla Huty im. B. Bieruta w Częstochowie.

W chwili obecnej trudno ustalić, jaką kwotę z sumy 35,5 mln Fluz zostanie odzyskana. Z pewnością jednak można mówić o stracie dla BHJ w Luxemburgu.

Pozostają też pytania:

– dlaczego BHJ udzielił kredytu bez sprawdzenia standingu firmy J&L na rynku

– dlaczego decyzję o udzieleniu kredytu podjął G. Żemek, który nie miał prawa podejmować decyzji /jest to zastrzeżone dla Komitetu Kredytowego BHI/.

Podsumowanie i wnioski

            Przekazany przez kons. ps. „Jedi” materiał oraz informacje wskazują jasno, że w Banku Handlowym Internationale w Luxemburgu panuje bałagan i dezorganizacja. Kons. ps. „Jedi” w trakcie rozmowy wielokrotnie podkreślał trudności, jakie miał w odszukaniu dokumentów /części dokumentów w ogóle brak, a część jest niekompletna – brak podpisów, dat itd./ dotyczących poszczególnych kredytów. Działania kierownictwa BHI – St. Zdzitowieckiego i dyr. Dep. Kredytowego G. Żemka wskazują na dużą niefrasobliwość w operowaniu państwowych pieniędzy. Nie można również wykluczyć przypadku korupcji i łapownictwa w omawianych sprawach.

W związku z powyższym, w celu wyjaśnienia nagromadzonych wątpliwości proponuję założyć sprawę operacyjnego sprawdzenia.

                                                                                  Insp. Wydz. IV Dep. V MSW

                                                                                  ppor. A. Lubryczyński

k. 140 Notatka służbowa, Warszawa 27.04.1987 r., Tajne spec. zn. Egz. poj.

W dniu 1987.04.24 odbyłem spotkanie z kons. ps. „Jedi”, w trakcie którego w/wym. przekazał mi „Notatkę w sprawie kredytu udzielonego przez Bank Handlowy Internationale w Luxemburgu firmie Brinckman /sklep odzieżowo-konfekcyjny/.

Ponadto źródło przekazało, co następuje.

Ówczesny Dyrektor Naczelny BHI Hunsdorff w dniu 1985.07.25 przyznał firmie Brinckmann kredyt w wysokości 150 tys. DM. Przyznanie kredytu nastąpiło z pominięciem zasad sztuki bankowej oraz zdrowego rozsądku. Sam wniosek kredytowy nie określa przeznaczenia kredytu, nie informuje o zdolności kredytowej firmy itd.

Najdziwniejszym jest jednak fakt, że pomimo braku informacji o standingu firmy , pomimo braków papierów dot. zabezpieczenia kredytu, Dyrektor Hunsdorff w drodze szczególnego wyjątku wyraża zgodę na wypłacenie pierwszej raty kredytu w wysokości 50 tys. DM. Dzieje się to w sytuacji, gdy sama p. Brinckmann dzwoni z urzędu miasta Saarbrücken informując, że nieudzielenie jej kredytu spowoduje zamknięcie lokalu. Powyższe stwierdzenie jednoznacznie wskazuje na fakt, że zarówno Dyrektor Żemek, jak i Dyr. Naczelny BHI Hunsdorff doskonale wiedzieli o trudnej sytuacji kredytowej wymienionej, a jednak kredytu udzielili!!!! W wyniku dalszych działań kierownictwo BHI tworzy rezerwy na kapitał wykorzystanej transzy kredytowej oraz naliczane odsetki.

Z dniem 86.12.23 utworzone rezerwy zużyto spisując należności p. Brinckamnn w straty, pomniejszając równocześnie stan aktywów.

Ponadto kons. ps. „Jedi” poinformował, że w BHI została podjęta decyzja- do dziś nie wiadomo przez kogo- o nienaliczaniu odsetek od udzielonego kredytu. Dopiero po interwencji kontroli z Centrali Banku Handlowego w Warszawie SA odsetki zaczęto naliczać ponownie.

Omówienie

Informacja uzyskana do sos krypt. „FLUXY”. Informacja wskazuje, że kredyt został udzielony w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami i z całkowitym lekceważeniem norm zdrowego rozsądku. Uzyskane materiały wskazują, że może wystąpić również zjawisko korupcji. Źródło sprawdzone, wiarygodne.

Przedsięwzięcia

1 Informację wykorzystać w sos krypt. „FLUXY”

2 Z Prezesem BH T. Barłowskim omówić sprawę nieprawidłowości w BHI pod kątem konieczności przeprowadzenia kontroli.

                                                                                              Insp. Wydz. IV Dep. V MSW

                                                                                                    ppor. A. Lubryczyński

– k. 163

                                                                                  Warszawa, dnia 1987.03.23

 

                                                                                              T A J N E

                                                                                              Egz. pojedynczy

 

NOTATKA INFORMACYJNA

            Z uzyskanych informacji wynika, iż dyrektor Banku Handlowego na terenie Luksemburga (BHIL) udziela gwarancji kredytowych na transakcje prowadzone przez firmę „ENSCH” z Bułgarią. Przedmiotem tych transakcji jest sprzęt komputerowy wiodących firm K.K. (m.in. „DEC”, „TECTRONIX”) objęty embargiem. Jednocześnie właściciel firmy „ENSCH”, ob. RFN J. Kasperczyk, wykazuje się w swojej działalności handlowej dużą nieodpowiedzialnością i niefrasobliwością, co spowodowało zakwestionowanie na odprawie celnej sprzętu wysyłanego do Bułgarii i kontrolę „COCOM” w firmie „ENSCH”. W tej sytuacji J. Kasperczyk nie mogąc wywiązać się z zobowiązań wobec odbiorcy sprzętu (Bułgarii) zalega z płatnościami w stosunku do firm-dostawców, a sam sprzęt zablokowany jest na cle restrykcjami „COCOM”. Wiarygodność płatnicza J. Kasperczyka gwarantowana jest przez Bank Handlowy i w przypadku nabrania przez całą sprawę rozgłosu, BHIL może zostać oskarżony o kredytowanie osoby nierzetelnej na rynku, co w konsekwencji może mieć dla BHIL negatywne następstwa.

Oprac. G.M.

– k. 232 Notatka służbowa, Warszawa 30.06.1987 r., Tajne spec. znaczenia, Egz. poj.

W dniu 1987.06.2. odbyłem spotkanie z kons. ps. „Jedi”, w trakcie którego w/wym. przekazał mi „Załącznik nr 40 do Protokołu 43 posiedzenia Rady Banku w Luxembourgu i dot. operacji kredytowej i … Banku.

Ponadto źródło przekazało, co następuje.

Punkt „2” instrukcji dot. trybu udzielania kredytów szczegółowo wyjaśnia zasady podejmowania decyzji o udzieleniu kredytów. Wymienia się tutaj m.in. konieczność uzyskania opinii dot. standingu firmy, ocena zdolności kredytowej itd.

Z pobieżnej oceny uzyskanych materiałów wynika, że G. Żemek podejmując decyzję o udzieleniu kredytu takiej analizy nie zrobił i opinii o firmie Jones and Lamson nie uzyskał.

W związku z powyższym przekroczone zostały przepisy służbowe obowiązujące w Banku Handlowym Internationale w Luxembourgu.

Omówienie

Informacja jednoźródłowa, wiarygodna uzyskana do sos krypt. „FLUXY”. …

Przedsięwzięcia

Z Banku Handlowego uzyskac statut i regulamin organizacyjny BHI.

                                                                                              Insp. Wydz. IV Dep. V MSW

                                                                                                ppor. A. Lubryczyński

– k. 261 Notatka służbowa, Warszawa 9.09.1987 r., Tajne spec. zn. Egz. poj.

W dniu 1987.09.08 odbyłem spotkanie z kons. ps. „Jedi”, w trakcie którego w/wym. wręczył mi „Sprawozdanie z działalności Banku w I półroczu 1987”.

Ponadto źródło przekazało, co następuje.

Niniejsze sprawozdanie zostało opracowane schematycznie, ogólnikowo, bez wdawania się w podstawowe problemy związane z aktualną sytuacją Banku Handlowego Luxembourg. Najlepszym tego dowodem jest sprawa potraktowania kredytu udzielonego firmie J and L. Na ten temat w sprawozdaniu jest zaledwie jedno zdanie, a mianowicie, że zostało podpisane porozumienie i że Bank Handlowy Internationale odzyska w całości kredyt udzielony firmie J and L.

W dalszym ciągu w BHU jest bardzo zła atmosfera. Trwa nadal otwarta walka pomiędzy Dyrektorem Naczelnym Zdzitowieckim a Żemkiem. Równocześnie Dyrektor Masłowski (zastępca Zdzitowieckiego) jest kompletnie sparaliżowany. Wystarczy powiedzieć, że gdy Zdzitowiecki przyjechał do Polski na urlop, to Masłowski zakazał dealerom robienia wszelkich operacji arbitrażowych (zarobkowych). Swą decyzję uzasadnił własną niewiedzą o operacjach dealerskich. Sam zakaz operacji zarobkowych wywołał ironiczne uwagi u dealerów zagranicznych oraz sporo komentarzy wśród personelu zagranicznego Banku. Komentarzy oczywiście niekorzystnych dla Polski i polskiego kierownictwa.

Drugim nowym elementem, jaki się pojawił w działalności BHI (również niekorzystnym) jest nadmierna ostrożność. Po „wpadce” z firmą Jones and Lamson kierownictwo BHI stosuje wyjątkowe, nawet jak na warunki luksemburskie, środki ostrożności. Powyższa sytuacja powoduje, że Banki Handlowy Internationale Luxembourg traci powoli klientów.

Jednak najważniejszą sprawą jest bardzo zła sytuacja społeczna w Banku. Do konfliktów pomiędzy Polakami dochodzą konflikty pomiędzy kierownictwem polskim i załogą luksemburską na tle udziałów w zarządzaniu bankiem.

Omówienie

Informacja uzyskana do sos krypt. „FLUXY”. Potwierdza informację o złej sytuacji w Banku Handlowym Internationale w Luxembourgu. Źródło sprawdzone, wiarygodne.

Przedsięwzięcia

1 Sprawę zmian kadrowych w BHI proponuję omówić z Prezesem BH T. Barłowskim.

                                                                                              Insp. Wydz. IV Dep. V MSW

                                                                                                 ppor. A. Lubryczyński

– k. 296 Notatka służbowa, Warszawa 19.02.1988 r., Tajne spec. zn. Egz. poj.

W dniu 1988.02.19 odbyłem spotkanie z kons. ps. „Jedi”, w trakcie którego w/wym. przekazał mi informacje dot. BHI w Luxembourgu.

W trakcie spotkania źródło przekazało, co następuje.

Z oświadczeń złożonych przez Zdzitowieckiego Prezesowi Zarządu BH T. Barłowskiemu i Prezesowi Zarządu PKO SA wynika, że wszelkie „sprawy” związane z kredytem udzielonym firmie Jonas & Lamson zostały pozytywnie załatwione. Firma przejmująca zobowiązanie J&L przejęła również zobowiązanie z tytułu udzielonego kredytu w wysokości ca 35 mln FD. Najprawdopodobniej wynikało to z faktu, że zaawansowanie wyprodukowanych dla Metalexportu w Katowicach urządzeń było tak duże, że kontraktu nie opłacało się „zrywać”, bo i tak nowa firma na nim zarobi.

Z oświadczeń nieoficjalnych niektórych Banku Handlowego Internationale w Luxembourgu wynika jednak, że zostały zmienione warunki kredytu, przede wszystkim w zakresie oprocentowania- zostało ono zmniejszone (oczywiście na niekorzyść BHI). Kwestia strat dla Banku Handlowego w Luxembourgu będzie mogła być podjęta (rozstrzygnięcie) dopiero po zakończeniu realizacji kontraktu.

Wtedy trzeba będzie:

– porównać ze sobą nowy i stary kontrakt

– porównać warunki kredytowe obu kontraktów i wyciągnąć wnioski odnośnie ew. strat.

Okres zakończenia kontraktu- wrzesień-październik 1988 r.

Omówienie

Kolejna informacja uzyskana do sos krypt. „FLUXY”. Źródło sprawdzone, wiarygodne. Długoletni pracownik Banku Handlowego.

Przedsięwzięcia

Po zakończeniu kontraktów uzyskać dokumenty dot. warunków fin. jego realizacji.

                                                                                              Insp. Wydz. IV Dep. V MSW

                                                                                                 por. A. Lubryczyński

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s